آموزش و پرورش، از مطالبات رهبری تا عمل مسئولین

مسیر رسیدن به تمدن نوین اسلامی بایستی بسیار پرقدرت‌تر از گذشته توسط دانشجومعلمان و نومعلمان جوانی که محور بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی هستند، طی شود تا ان شاءالله آن تحول واقعی توسط آنها ایجاد شود لکن به مدد الهی انجام می‏شود.


به گزارش پایگاه اطلاع رسانی سازمان بسیج دانشجویی /علی کشاورز دانشجومعلم و مسئول بسیج دانشجویی دانشگاه فرهنگیان فارس در گرامیداشت مقام شامخ معلم و ضروریات این جایگاه مهم می‌نویسد:


در ابتدای امر، روز معلم و هفته‏‌ی معلم را خدمت تمامی فرهنگیان عزیز به‌خصوص دانشجومعلمان گرامی، تبریک عرض میکنم.

همچنین عرض خداقوت و تبریک ویژه دارم خدمت معلمین مجاهد و جهادگری که امروز با تمام مشکلاتی که در آموزش دانش آموزان در شرایط تعطیلی مدارس و بیماری کرونا وجود دارد، اجازه نداده اند امر آموزش تعطیل شود و به هر نحو ممکن حتی از روی تخت های بیمارستان ها مشغول تدریس و آموزش و به دانش آموزانشان هستند. امروز این سخن مقام معظم رهبری را بهتر درک میکنیم که فرمودند : معلمی همانند مجاهدت رزمندگان است.

سال‌های اخیر، اردیبهشت که به نیمه می‏رسید، جامعه‏‌ی فرهنگی کشور در دیداری با مقام معظم رهبری از منویات ایشان پیرامون حوزه مسائل آموزش و پرورش، عرصه‏‌ی تعلیم و تربیت و اهم مسائل کشور، بهره مند می‏شدند. اما ظاهرا امسال به دلیل شرایطی که بیماری کرونا در کشور ایجاد کرده است ، جامعه‏ ی فرهنگی کشور ، محروم از این دیدار هستند .

30 سال از اولین دیدار مقام معظم رهبری با معلمان و فرهنگیان میگذرد . فرصت مناسبی است تا دیدارهای گذشته را بررسی کنیم و بدانیم در طول 30 سال گذشته مقام معظم رهبری پیرامون آموزش و پرورش ، و دستگاه تعلیم و تربیت کشور چه مسائلی را مطرح کرده اند و در عین حال مسئولین دولتی و مجلس و وزارتی و ... با این مهمترین دستگاه کشور چگونه برخورد کرده اند .

مسئله ای که همواره مورد تاکید مقام معظم رهبری بوده است ، موضوع درک اهمیت آموزش و پرورش و نقش اساسی این دستگاه در پیشرفت کشور و جایگاه والای معلم است.

ایشان میفرمایند: آینده‏ ی کشور ، آینده‏ ی دنیای ما به تلاش امروز آموزش و پرورش وابسته است ؛ ما هیچ دستگاه دیگری را نداریم که اینقدر حائز اهمیت باشد ( 16/2/ 1394) ؛
آموزش و پرورش ، منبع حیات برای جامعه است ؛ هم برای امروز جامعه و هم برای فردای جامعه . ( 12/2/1390)
معلم کسی است که انسان را آنچنان پرداخت می‏کند که گوهر وجود و نورانیت او ، تلالو کند و خود را نشان دهد. معلم ، تربیت کننده‏ی عزیزترین فراورده‏ ی خلقت است. 9/2/1377
عظمت کاری که معلمان میکنند ، همانند مجاهدت رزمندگان است . 15/2/1389
تشکیل هویت و فرهنگ نسل جدید ، به دست معلمان است . 12/2/1384

مقام معظم رهبری در طول 30 گذشته ، بطور پیوسته و مداوم از اهمیت آموزش و پرورش وجایگاه مهم و مقام والای معلم گفته اند اما به نظر می‏رسد سخنان ایشان از سوی مسئولین دولتی و مجلسی و وزارتی و ... هیچگاه آنچنان که باید و شاید مورد توجه واقع نشده است . مسئله‏ ی تعلیم و تربیت و فرهنگ ، یک امر اساسی و زمان بر است لذا هیچگاه نبایستی پیرامون این قبیل مسائل ، سلیقه‏ ای عمل بشود . اما متاسفانه تعدد مدیران وزارتی و استانی و ... در آموزش و پرورش حاکی از این است که این امر مورد غفلت اکثر دولت ها بوده است .

در یک دهه اخیر آموزش و پرورش 8 وزیر را به خود دیده است که این موضوع حاکی از آن است که آموزش و پرورش برای دولت ها به مثابه‏ی یک حیاط خلوت سیاسی بوده است که بازیهای سیاسی خود را در بستر آن انجام دهند . آن‌چیزی که در طول 30 سال گذشته آموزش و پرورش بدان محتاج بوده است ، سیاست آموزش و پرورش بوده است ، نه آموزش و پرورش سیاسی .

اما متاسفانه آنچیزی که بیش از همه در آموزش و پرورش خود نمایی میکند ، آموزش و پرورش سیاسی است کما اینکه همه‏ ی دلسوزان تعلیم و تربیت اذعان دارند که سیاسی کاری و سیاست زدگی برای آموزش و پرورش همانند سمی است که امورات تربیتی را فلج خواهد کرد . بعد از مدت ها انتظار ، سند تحول بنیادین آموزش و پرورش بعنوان سیاست راهبردی آموزش و پرورش تدوین و تصویب و ابلاغ شد اما متاسفانه سند تحول بنیادین نیز از تیغ سیاست زدگی و برخورد سلیقه‏ ای با آموزش و پرورش ، مصون نماند و در مسیر اجرایش با چالش ها و چاله های فراوانی روبه رو شده است .

همان سندی که امروز در آموزش و پرورش ، خاک میخورد . سند تحول بنیادین در حالی مغفول مانده است که مسئولین برای اجرای سند 2030 ، دست و پا می‏شکستند .

همانطور که مرور گردید ، اهمیت جایگاه آموزش و پرورش ، مقام والای معلم و دانشگاه فرهنگیان ، در بیانیات مقام معظم رهبری کاملا مبرهن و آشکار است اما متاسفانه آنگونه که شایسته‏ ی آموزش و پرورش و مقام معلم و دانشگاه فرهنگیان است ، برخورد نمی‏شود .

در یک دهه‏ ی گذشته ، آن‌چیزی که در بیانات مقام معظم رهبری پیرامون آموزش و پرورش مطرح شده است ، سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و تحول در نظام آموزشی و تربیتی کشور است ، در عین حال این مسئله توسط مسئولین امر مورد غفلت عظیم واقع شده است .

برخلاف منویات مقام معظم رهبری ، دولت های مختلف در دوره های مختلف با برخورد سلیقه‏ ای خود با آموزش و پرورش ، موجبات رکود این مهمترین دستگاه کشور را فراهم کرده اند . تاکنون حرف های زیادی برای تحول در آموزش و پرورش زده شده است اما بیش از آنکه عمل شود ، حرف زده شده است ؛ بیش از آنکه نقد شود ، تخریب شده است ؛ آموزش و پرورش امروز نیازمند مردان و زنان تحول گراست نه صرفا حرف های تحولی . آموزش و پرورش امروز به مردان و زنانی محتاج است که با عمل به سیاست آموزش و پرورش که همان سند تحول بنیادین است ، تعلیم وتربیت کشور را متحول کنند . آموزش و پرورش امروز به سیاست مدارانی ( و شاید سیاست ندارانی ) که با نگاه سیاسی خود به آموزش و پرورش ، مهمترین دستگاه کشور را به حیاط خلوت خود برای بازی های سیاسی شان تبدیل کرده اند ، نیاز ندارد . برخورد سلیقه‏ ای و نگاه سیاسی به آموزش و پرورش ، سم مهلکی است که در بلند مدت ، نظام تعلیم و تربیت کشور را فلج میکند .


دیگر مسئله ای که در 30 سال گذشته همواره مورد تاکید مقام معظم رهبری بوده است ، مسئله‏ ی اقتصاد و بودجه ریزی برای آموزش و پرورش است .
ایشان میفرماند :
برای آموزش و پرورش هرچه سرمایه‏گذاری مادی و معنوی و انسانی بشود ، جا دارد . آموزش و پرورش منبع حیات برای جامعه است ؛ هم برای امروز جامعه ، و هم برای فردای جامعه . 14/2/1390
مسئولان باید بدانند پولی که در آموزش و پرورش خرج می‏شود درواقع سرمایه گذاری است ؛ به این چشم بودجه گذاری کنید در آموزش و پرورش 13/2/1395

نگاه اساسی در موضوع اقتصاد آموزش و پرورش این است که نوع نگاه به این موضوع بایستی نگاه سرمایه‏ گذاری باشد اما متاسفانه بیش از آنکه با این دید به آموزش و پرورش نگاه شود ، این دستگاه را به چشم یک نهاد هزینه‏ بر میبینند . پاشنه آشیل آموزش و پرورش در تمامی این سالها ، مسئله‏ ی اقتصاد بوده است . این مسئله‏ تا بدانجا بیخ پیدا کرده است که مسئولان کشوری و وزارتی برای حل این مشکل دست به اقداماتی زدند که شان و جایگاه آموزش و پرورش را به تاراج برد . از خصوصی سازی آموزش و پرورش با نگاه اقتصاد بازار آزاد گرفته تا خرید خدمات آموزشی و تبدیل مدرسه به یک بنگاه اقتصادی ، تا آنجا که مدارس را به واحدهای تجاری اجاره دادند ، تا آنجا که سعی شد صندلی های خالی مدارس غیرانتفاعی ( یا انتفاعی ) با تعطیلی برخی دیگر از مدارس پر شود .

یک موضوع مهم دیگر در بطن و متن اقتصاد آموزش و پرورش ، مسئله‏ ی معیشت معلمین است .
مقام معظم رهبری در همین خصوص میفرمایند :
استخفاف معلم ، کار منافقان است . اگر معلم یک عضو تشریفاتی جامعه به حساب بیاید و در برنامه ها و سیاست ها و قوانین ، پشتیبانی کلان از معلمان حالت اقتصادی به خود بگیرد و جنبه انسانی و اخلافی معلم نادیده گرفته شود ، اهانت به معلم است . یقینا معیشت ، مسئله‏ ی مهمی است و باید هم به آن برسند ؛ لیکن مسئله‏ی انسان و ارزش انسان ، در قضیه معیشت خلاصه نمی شود . در اسلام ، معلم یک مقام حقیقتا والاست . ( 12/2/1386)

دولت ها و دولتی ها ، مجلس ها و مجلسی های مختلف در طول 30 سال گذشته همواره تلاش کرده‏ اند در انتخابات های مختلف با شعارهای پر زرق و برق مالی و معیشتی ، رای معلمان را بخرند ؛ اما در پایان آن چیزی که نتیجه شد ، استخفاف معلم بود ؛ خفت دادن معلم بود . و در ماه های اخیر نیز میبینیم که چگونه با موضوعات مختلف و وعده های رنگین و گاها دروغین ، معلمان را ، این قشر عزیز را خفت میدهند و برای اضافه کردن ریالی به حقوق این معلم عزیز ، چگونه باعث خفت او می شوند . در بحث مسائل مالی و معیشتی ، موضوع شرافت و ارزش والای معلم آنقدر فراموش میشود و نادیده گرفته میشود که کم کم ، گم میشود .
مقام معظم رهبری میفرمایند : دستان ماهر معلمان ، بالاترین دستان سازنده است . 13/2/1391

در طول همه‏ ی این سالها ، مسئولین و تصمیم گیران جامعه با این دستان ماهر و سازنده چگونه برخورد کرده اند ؟ آیا برخوردی در شان یک معلم و شایسته و بایسته‏ ی معلم را با او داشته اند ؟ قضاوت بماند با وجدان های بیدار .


یکی دیگر از مسائلی که مورد عنایت خاص مقام معظم رهبری بوده است ، موضوع دانشگاه فرهنگیان است تا بدان جا که ایشان در اردیبهشت 1397 ، دیدار خود با فرهنگیان را برخلاف سال های معمول که در حسینیه امام خمینی (ره) برگزار میکردند ، این دیدار خود را در این دانشگاه برگزار کردند .
ایشان در همین خصوص میفرمایند :
این دانشگاه فرهنگیان – یا به تعبیر قدیمی ، دانشگاه تربیت معلم – یک دانشگاه است ، لکن با دانشگاه های معمولی فرق دارد . علاوه بر امتیازلتی که دانشگاه های دیگر دارند ، امتیاز « تولید معلم » مخصوص این دانشگاه است . به این دانشگاه خیلی باید اهمیت داد . 17/2/1393

آنچیزی که در همه‏ ی این سالها در کنار غفلت از آموزش و پرورش ، مورد غفلت واقع شده است ، دانشگاه فرهنگیان است . دانشگاه فرهنگیان تنها مسیر رسمی و عمومی و اصلی برای معلم شدن است . مسیر تربیت معلم در دانشگاه فرهنگیان ، راه و مسیر اصلی و اساسی جذب معلم در آموزش و پرورش است اما متاسفانه در سالهای اخیر بخصوص در اواسط دهه گذشته ، دانشگاه فرهنگیان تبدیل به فرع شده است و اصل بر راه های دیگری بنا شده است .

موضوع توسعه‏ ی کمی و کیفی دانشگاه فرهنگیان موضوعی بسیار مهم است که مقام معظم رهبری نیز همواره بدان تاکید کرده اند اما متاسفانه هم کمّاً و هم کیفا ً مورد غفلت واقع شده است . این مسئله تا بدانجا رسوخ پیدا کرده است که دیگر دانشگاه ها پیشنهاد
دایه داری دانشگاه فرهنگیان را مطرح نمودند که البته به سرانجام نرسید .
دانشجویی که در دانشگاه فرهنگیان تحصیل می‏کند ، دانشجومعلم عزیز ما ، امروز مطالبات بسیاری دارد . از سرانه غذایی دانشجویی گرفته تا مسئله‏ی ادامه تحصیل بعد از گرفتن مدرک کارشناسی اش در دانشگاه فرهنگیان . دانشجومعلمی که با شوق و ذوق فراوان به دانشگاه فرهنگیان وارد می‏شود اما گاها ناملایماتی را از مسئولین میبیند که تحملش برایش دشوار است .
مقام معظم رهبری تاکنون سخنان و جملات بسیاری را در مورد آموزش و پرورش و معلم و معلمی فرموده اند اما حقیر بعنوان یک معلم ، جمله‏ی زیر را مهمترین جمله‏ ی ایشان میدانم :
مقام معظم رهبری میفرمایند : امروز در عرصه‏ ی تعلیم و تربیت ، جنگی برپاست . این جنگ را جدی بگیرید . خب در این عرصه یک جنگ بزرگی وجود دارد؛ عزیزان من، جوانهای هوشمند و پُرانگیزه و مؤمن که در این
مجموعه جمع شده اید، و همه ی کسانی که در مجموعه ی تعلیم و تربیت می خواهند نقش ایفا کنند! این جنگ را جدّی بگیرید؛ الان یک جنگ وجود دارد. یک عدّه ای می خواهند لالایی بخوانند که ما خوابمان ببرد و نفهمیم دشمن مشغول چه کاری است. در عرصه ی تربیت انسانهای والا، انسانهای باهمّت، انسانهای رشید و شجاع، انساهای باهدف -در عرصه ی این تربیت مهم، این کار عظیم- یک جنگی برپا است؛ یک عدّه ای می خواهند درست عکس این تحقّق پیدا بکند و جوان مؤمن، جوان مسلمان، جوان ایرانی با این خصوصیّات پرورش پیدا نکند. از راه های مختلف دارند تلاش می کنند. این مسئله ی هویّتی که بنده مکرّر روی آن تکیه می کنم، ناظر به این مسئله است . (اردیبهشت 1397)
مسئله‏ی تربیت همواره مهم بوده است اما امروز این اهمیت بیش از گذشته هویداست و مقام معظم رهبری نیز در سخن مذکور اهمیت موضوع را به خوبی تبیین کرده اند لذا جای توضیح بیشتر نیست .

امروز ، معلم در حساس ترین نقطه ایستاده است و این یک تعارف نیست ؛ این یک واقعیت است . امروز ما درگیر یک جنگ همه جانبه‏ ی تربیتی هستیم که باوجود تمامی مشکلاتی که در مورد آن سخن رانده شد ، نبایستی از مسئولیت عظیم خود غافل شویم . و این مستلزم یک همت و همدلی در تمامی سطوح جامعه است . وزارت آموزش و پرورش ، وزارت ارتباطات ، شورای عالی فضای مجازی ، سازمان صدا و سیما و ... ، همه با هم بایستی هماهنگ در این جنگ تربیتی نقش ایفا کنند اما متاسفانه به نظر میرسد آموزش و پرورش امروز در این میدان نبرد ، تنها است . در این میدان ، میدان دار معلم است اما این موضوع از مسئولیت دیگر نهادهای جامعه نمی کاهد .

امروز که این مطلب را می‏نویسم ، دانشجومعلمان و نومعلمان بسیاری را میبینم که با دغدغه مندی و دلسوزی در این عرصه‏ ی خطیر تعلیم و تربیت ، مشغول به فعالیت هستند و باوجود این جوانان و همکاری و همفکری معلمان باتجربه ، آموزش و پرورش آینده‏ای بسیار درخشان تر از گذشته خواهد داشت کما اینکه با همه‏ی مشکلات ، در 40 سال گذشته فعالیت های خوبی در آموزش و پرورش انجام گرفته است اما برای رسیدن به تمدن نوین اسلامی این مسیر بایستی بسیار پرقدرت تر از گذشته توسط دانشجو معلمان و نومعلمان جوانی که محور بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی هستند ، طی شود تا ان شاءالله آن تحول واقعی توسط آنها ایجاد شود لکن به مدد الهی انجام می‏شود .

در پایان ، گرامی میداریم یاد و خاطره‏ ی استاد و معلم شهید ، شهید مطهری را ، آن رزمنده‏ی عرصه‏ی فکر . روز معلم و هفته ی معلم را به تمامی همکاران گرامی ، معلمان و دانشجو معلمان ارجمند تبریک میگویم و برای همه‏ ی ‌عزیزان فرهنگی ، آرزوی موفقیت و توفیق خدمت و سلامتی دارم .

و من الله توفیق

ارسال نظر


captcha