در راهیان نور به چه بیاندیشیم؟

شهید اسطوره دست نیافتنی یا الگوی عملی؟


شهید اسطوره دست نیافتنی یا الگوی عملی؟

 

آیا شهید و شهادت صرفا در مناطق جنگی، مناسبت های مرتبط  و کتاب های درسی خلاصه می شود؟ آیا فرهنگ شهدا تنها شهید شدن در جنگ سخت معنی می دهد و متمایز از فرهنگ اجتماعی ماست؟

 

فرهنگ شهادت یکی از محورهای اصلی فرهنگ اسلامی و از مولفه های اصلی بقای اسلام و نظام اسلامی است

ایجاد فرصت برای شناساندن فرهنگ ایرانی اسلامی به نسل جوان و نوجوان یکی مسائل مهم در راستای رسیدن به تمدن نوین اسلامی است. بازدید از مناطق عملیاتی جنوب و غرب کشور و شناخت تاریخ دفاع مقدس یکی از آز آن فرصت ها است که می تواند نسل های آینده را با فرهنگ، عزت، و افتخارات ملی اش رو به رو کند.

تاریخ دفاع مقدس پر است از اتفاقاتی که نه تنها یک ملت بلکه جهان می تواند از آن درس بگیرد. پر از ناممکن هایی که با نیروی اراده و اعتماد به پروردگار ممکن شد.

شاید در زمان بازدید از مناطق عمیاتی این سوال برای شما هم پیش آمده باشد که:

چرا امروزه نسل جوان از افتخاراتی که متعلق به تاریخ، فرهنگ و مردمش است، قهرمانانه سخن به میان نمی آورد؟ چرا با هویت و فرهنگ و آدابی که متعلق به او و مردمش است تا حدودی بیگانه است؟

 

به طور کلی میتوان دلایل این اتفاق را در نکات زیر خلاصه کرد:

 

الف- هویت حقیقی

بعد از ورود اسلام به ایران علی الخصوص شکل گیری جنبش های شیعی و آشنایی ایرانیان با نهضت عاشوری و شخصیت امام حسین(ع) ایرانیان به مردمانی ظلم ستیز و سلحشور تبدیل شدند.

در حال حاضر یکی از نابسامانی های رقم خورده در ارتباط با هویت ایرانی اسلامی برای نسل جوان این است که ارزش هایی چون وطن پرستی و دفاع از هویت ملی  را غالبا در باستانگرایی و قومیت گرایی  خلاصه می کند. جوان و نوجوان امروز، ایرانی بودن را آریایی بودنی صرفا با پیشینه ی باستانی می داند.

پیشینه ای که در آن تمدن اسلامی کمرنگ است و نام اشخاص فرهیخته ای که در شکل گیری انقلاب و تمدن اسلامی نقش داشته اند و حتی نام شهدای معاصر نیز به ذهنش خطور نمی کند.

آیا جوان امروز هنوز هویت واقعی خود را نشناخته است؟

آیا او همچنان شکست و خشونت در جنگ را علت مسلمان بودنش می داند؟

جوان امروزحق دارد به وسیله تبیین مبانی نظری اسلامی و ایرانی، بداند شخصیت یک ایرانی در تاریخ بعد از اسلام تا چه اندازه قدرتمند و ظلم ستیز شده است و در چه رویدادهایی این قدرت افزایش یافته است چرا که تاریخ دفاع مقدس، سیره ی شهدا و حتی ایرانیت او از قرن ها پیش با اسلامیت گره خورده است.

 

ب- جذابیت های گمشده

نوجوان 12 ساله ای که فرمانده می شود و عمیات را با موفقیت به سر انجام می رساند.

 جوانی که درعین جنگ و مبارزه یک زندگی عاشقانه با سه فرزند را مدیریت می کند.

 جوانانی که بر خلاف نظر پیشکسوتان نظامی دنیا که می گویند در هور نمی شود جنگید، با برنامه ای هوشمندانه می جنگند و پیروز می شوند.

این ها تنها قسمتی از تاریخِ مستند و غرورآفرین کشور ماست. تاریخی که شاید این نسل هنوز آن را نخوانده است!

تاریخی که شاید اگر متعلق به کشور دیگری بود، هزاران الگو از آن در جهان ارائه می شد و هزاران فیلم نامه را به خود اختصاص می داد.

در ارائه این نما و جلوه از هویت و فرهنگ غنی به نسل امروز تا چه حد کوتاهی شده است که اکثریت جوانان امروز زندگی عاشقانه و منطقی را نه در سبک زندگی شهدا بلکه در فیلم ها و سریال های غربی و شرقی جست و جو می کنند؟ 

 

ج- تعریف صحیح فرهنگ شهدا

آیا شهید و شهادت صرفا در مناطق جنگی، مناسبت های مرتبط  و کتاب های درسی خلاصه می شود؟ آیا فرهنگ شهدا تنها شهید شدن در جنگ سخت معنی می دهد و متمایز از فرهنگ اجتماعی ماست؟

موضوعی که باعث بیگانگی زندگی اجتماعی ما با واژه شهید و شهادت می شود این است که مفهوم آن به درستی در جامعه معنا نشده و شخصیت شهید یک شخصیت غیر طبیعی و دور از زندگی عادی مردم تلقی می شود.

بر خلاف این تصور زندگی شهدا مبارزه خود را با جهاد اکبر و در بطن همین زندگی اجتماعی شهری و روستایی شروع کرده اند.

بنا به تعریف مقام معظم رهبری:

« فرهنگ شهادت یعنى فرهنگ تلاش کردن با سرمایه گذارى از خود براى اهداف بلندمدّت مشترک بین همه ى مردم؛ که البتّه در مورد ما آن اهداف، مخصوص ملّت ایران هم نیست، براى دنیاى اسلام بلکه براى جهان بشریّت است. این فرهنگ در جامعه اى اگر جا افتاد، درست نقطه ى مقابل فرهنگ فردگرایى غربىِ امروز [ است ] که همه چیز را براى خود و با محاسبه ى شخصى مى سنجند»

فرهنگ شهادت فرهنگی است که در همه عرصه های فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کاربردی و قابل الگوسازی است.

کم کاری فرهنگی-رسانه ای در الگو سازی از زندگی و فرهنگ شهدا باعث می شود که اخلاقیات بارز و قدرت معنوی آن­ها دور از واقعیت به نظر برسد و این پتانسیلی که باعث ساخت یک جامعه اسلامی و آرمانی می شود، نادیده گرفته شود.

 

ملیکا نظری/ دانشجوی حسابداری دانشگاه پیام نور کرج

ارسال نظر


captcha
آخرین اخبار